طراحی وب سایت

بازار دیجیتال- در حال حاضر در کشورهای پیشرفته دنیا برای اینکه شهروندان از خدمات فناوری اطلاعات و ارتباطات به نحو مطلوب استفاده کنند، آشنایی با سیستم ها و خدمات صنعت آی تی از دوران تحصیلات ابتدایی آغاز می شود.
در واقع این کشورها با برنامه ریزی خاص سعی می کنند کودکان را در همان مراحل اولیه رشد با نحوه کار خدمات دنیای آی تی آشنا کنند، اما وقتی این روند را با روند آموزشی کشور ایران مقایسه می کنیم، شاهد این موضوع می شویم که کشورمان با کشورهای پیشرفته در زمینه توسعه صنعت آی تی فاصله زیادی دارد.
حتی دانشگاه های کشور به عنوان بالاترین مرکز آموزشی از ابتدایی ترین خدمات کامپیوتری محروم هستند و استفاده از خدمات و سرویس های تکنولوژیکی در دانشگاه های مختلف کشور با تفاوت های زیادی همراه است. در خصوص وضعیت آموزش آی تی در دانشگاه ها گفت وگویی با یحیی تابش، مسوول مرکز محاسبات دانشگاه شریف داشته ایم که می خوانید:
***
در حال حاضر فناوری اطلاعات یکی از عمده ترین محور های توسعه ای هر کشور محسوب می شود به همین دلیل، بسیاری از کشورها برای عمومیت دادن به این حوزه، اقدامات و سیاست گذاری های گوناگونی را انجام داده اند، از جمله این اقدامات می توان به آموزش آکادمیک در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات اشاره کرد، در این زمینه فعالیت ایران را چگونه می بینید؟
هم اکنون زیرساخت کشور نسبتا توسعه پیدا کرده است. افزایش تعداد کاربران اینترنتی، افزایش ضریب نفوذ تلفن همراه و تلفن ثابت و در کل آمارهای بین المللی نیز گواه این ادعا است.
اما نسبت به این آمارها انتقادها و تردید های زیادی وارد است و زیاد نمی توان به این آمارها اطمینان کرد.
درست است ولی به هر صورت استنباط عمومی این است که شرایط به طرف توسعه می رود. قطعا در این حوزه مشکلات اساسی دیده می شود که نبود پهنای باند با کیفیت و مناسب از جمله اساسی ترین این مشکلات است. علاوه بر این، همین پهنای باند نیز بسیار گران در اختیار شرکت ها و کاربران قرار می گیرد. بنابراین باید زیرساخت توسعه یافته بهتری داشته باشیم تا نتیجه مناسبی نیز دریافت کنیم.
در زمینه آموزش آکادمیک چطور؟ بسیاری از کشورها برای پیشرفت در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات روی آموزش آکادمیک تمرکز می کنند.
بخش آموزش را می توان به چند بخش تقسیم کرد. ابتدا سواد رایانه ای برای همه اقشار جامعه است که باید ترویج داده شود که این بخش تا حدودی به صورت
خود جوش در کشور در حال پیشرفت است. اما آموزش و پرورش نیز باید آموزش رایانه ای را به شکلی در برنامه های آموزشی مدارس و پیش از مدارس بگنجاند و سواد رایانه ای را سازمان یافته تر و هدفمند تر کند. در سطوح دانشگاهی هم در حال حاضر گام هایی برداشته شده است و با برنامه ها و واحد هایی که برای دانشجویان رشته آی تی در نظر گرفته شده است افراد ماهر در حوزه برنامه نویسی، شبکه و.... تربیت شده اند.
وضعیت تدریس رشته آی تی در دانشگاه های کشور به چه صورتی است؟ چرا که در حال حاضر خیلی از دانشجوهای رشته آی تی با وجود گذراندن چندین واحد درسی هنوز با رشته خود آشنایی کامل ندارند و معتقدند که استادهایشان نیز در این زمینه اطلاعات جامع و کاملی ندارند و فرقی بین آی تی و آی سی تی نمی گذارند این اظهارات را قبول دارید؟
درست است، این شرایط نه تنها در ایران بلکه در کشورهای پیشرفته دنیا نیز دیده می شود. در دنیا هم حوزه هایی همچون آی تی، آی سی تی، برق، علم کامپیوتر و... در هم تنیده است و هر دانشگاه یا کشوری یک سبک آموزشی را جلو می برد. در دوره های دانشگاهی ما هم همین که این رشته ها پا گرفته است می تواند نقطه امیدوار کننده ای باشد. رشته آی تی در کل جهان هنوز به عنوان رشته ای کاملا مستقل مانند برق یا پزشکی جا نیفتاده است تا چارچوب کلی محتوای آن مشخص باشد. به همین دلیل در اکثر دانشگاه های دنیا این رشته به روش های مختلفی تدریس می شود. در ایران نیز هنوز یک هماهنگی کامل در مشخص کردن چارچوب فناوری اطلاعات و ارتباطات وجود ندارد به همین دلیل به صورت پراکنده هر دانشگاه اقداماتی را انجام داده است. همچنین از آنجایی که آی تی یک رشته بین رشته ای است یعنی رشته های دیگری همچون علوم ارتباطات، مدیریت، مخابرات، علوم کامپیوتری و ... در آن دخالت دارد، بنابراین خیلی مرزهای دقیقی در این خصوص وجود ندارد، اما قطعا جای بازبینی در آن وجود دارد. در حال حاضر در سطوح دکترا افراد ماهری تربیت شده اند، اما در سطح مهندسی کامپیوتر آی تی و سطح کارشناسی جای کار بیشتری وجود دارد و باید بازنگری هایی در این بخش صورت بگیرد که البته مقداری هم توسعه این بخش از بازار کار تاثیر می گیرد. در حال حاضر بازار کار حوزه آی تی کشور آن جنب و جوش لازم را ندارد که دلیل این امر هم به خاطر حضور و سرمایه گذاری انحصاری دولت است که باعث شده تا توجه لازم به این بازار صورت نگیرد.
چه تفاوتی در تدریس رشته آی تی در دانشگاه های ایران با دانشگاه های دنیا دیده می شود؟
گسترش این رشته در مقاطع پایین تر تحصیلی به این بستگی دارد که وزارت علوم چه برنامه ریزهایی را در این خصوص در نظر داشته باشد؛ چرا که برنامه ریزهای آموزشی ما متمرکز است. تا جایی که من اطلاع دارم در سطوح کاردانی هم یکسری رشته های مربوط به آی تی به وجود آمده است و دورهای مربوط به آن نیز در مدارس عالی تدریس می شود و فارغ التحصیلان آن نیز در حال حاضر در حد یک تکنسین ماهر مشغول فعالیت هستند.
از لحاظ تدریس می توانم این ادعا را داشته باشم که با مشکل خاصی مواجه نیستیم ضمن این که باید به این نکته نیز اشاره کنم که هنوز هم در دانشگاه های مطرح دنیا، تعریف دقیقی از رشته آی تی وجود ندارد و هر دانشگاهی براساس سلیقه خود این رشته را تدریس می کند، اما آنچه که در حال حاضر و به صورت واحد در ایران جا افتاده است رشته مهندسی فناوری اطلاعات است که با کاربردهای مختلفی ارائه می شود. همچنین تدریس در این رشته براساس استانداردها و الگوبرداری از دانشگاه های معتبر دنیا در حال تدریس است. اما در کل چالش در تدریس رشته آی تی در تمام کشورها دیده می شود که این شرایط نیز بسیار طبیعی است. این رشته نیاز به زمان دارد تا مانند سایر رشته ها همچون کامپیوتر جایگاه خود را پیدا کند. همچنین اگر نقصانی در حوزه آموزش آی تی دیده می شود تنها به مشکلات برنامه های آکادمیک باز نمی گردد. به اعتقاد من نیمی از این مشکلات به جو صنعتی، بازار کار و عدم حضور فعال بخش خصوصی در این حوزه باز می گردد و در واقع بازار ما نمی تواند جهت لازم را به این بخش بدهد.
با این شرایط، بازار کار دانشجویان رشته آی تی در کشور را چگونه می بینید؟
بازار ما بازار ضعیفی است، اما دانشجویانی که توانایی دارند و خوب نیز تحصیل می کنند می توانند در این بازار، کاری برای خود پیدا کنند. اما اگر شما برای زمانی این بازار را مدنظر داشته باشید خواهید دید که در یک دوره زمانی اتفاق بزرگی در آن رخ نمی دهد، مثلا اینکه یک محصول خوب تولید شود یا اینکه سیستم خوب طراحی و به بازار عرضه شود در واقع از لحاظ تولید و پخش، در صنعت آی تی کشور ما اتفاق خاصی رخ نمی دهد علت این امر هم به عدم ارتباطات گسترده بین المللی، بخش خصوصی ضعیف و حضور دولت در بازار برمی گردد.
همکاری بخش های دولتی و خصوصی با دانشگاه و دانشجویان این رشته چگونه است؟
ارتباط دانشگاه با صنعت توسعه زیادی پیدا کرده است. اما این ارتباط در حوزه آی تی کمتر دیده می شود که دلیل آن هم می تواند این باشد که بخش صنعتی ما در این حوزه رشد پیدا نکرده است تا شرکت های آی تی روی دانشگاه ها سرمایه گذاری کنند، اما تا آنجایی که مطلع هستم طی چند سال گذشته، رابطه ای بین شرکت های فعال در حوزه آی تی و دانشگاه ها به وجود آمده و اتفاقات رضایت بخشی رخ داده است. اما ارتباط دانشگاه با صنعت و بخش خصوصی چندان قوی نیست.
چرا؟
این مسیری است که باید طی شود. تمامی شرایط پیشرفت در این بخش به عرضه و تقاضا، الگو توسعه، فعالیت های اقتصادی اجتماعی باز می گردد که اصولا فعالیت های اقتصادی و اجتماعی با دانشگاه ها چندان قوی نیست.
قوی نبودن این رابطه به چه چیز بر می گردد؟
عوامل گوناگونی در این خصوص دخالت دارند، اما برای پیشرفت در این حوزه باید ابتدا صنعت کشور توسعه پیدا کند. تقویت بخش خصوصی، گسترش ارتباطات جهانی ارتباط با مراکز و شرکت های بزرگ دنیا نیز از دیگر عوامل توسعه در این بخش است.
مراکز آموزشی در استفاده از خدمات آی تی در چه جایگاهی قرار دارند، با توجه به اینکه آموزش کامپیوتر از ابتدای ورود دانش آموزان به مدارس یاد داده نمی شود؟
در دانشگاه ها در حال حاضر از سرویس های آی تی خوب استفاده می شود. در حال حاضر دانشجویان بسیاری از منابع اطلاعاتی خود را از طریق اینترنت به دست می آورند. همچنین دانشگاه ها پهنای باند مناسبی را در اختیار دانشجویان قرار می دهند تا از طریق آن فعالیت هایی پژوهشی، ثبت نام و... خود را انجام دهند.
این پیشرفت هایی که به آن اشاره می کنید در سطوح مختلف دانشگاه ها متفاوت است، مثلا استفاده از امکانات اینترنت بین دانشگاه های دولتی و خصوصی بسیار متفاوت است و حتی برخی از دانشجویان از جمله دانشجویان دانشگاه ها آزاد تاکنون از خدمات اینترنتی دانشگاه خود استفاده نکرده اند.
در حال حاضر، آموزش عالی بدون اینترنت و استفاده از سرویس های آن امکان پذیر نیست، این تفاوت در استفاده از امکانات به اعتقاد من به نبود زیرساخت های مناسب، تفاوت در سیستم دولتی و خصوصی، ضعف مدیریتی، سابقه کم دانشگاه های خصوصی و ... بازمی گردد که باید استراتژی قوی از طرف وزارت علوم در نظر گرفته شود تا دانشگاه ها از این سرویس ها خوب استفاده کنند در کل نباید خیلی بدبینانه به این قضیه نگاه کرد؛ چرا که اگر سیستم آموزشی دانشگاه ها را در استفاده از خدمات آی تی با سال های گذشته مقایسه کنیم، پیشرفت های زیادی را خواهیم دید. همین که یک دانشگاه تصمیم می گیرد از طریق اینترنت دست به ثبت نام دانشجویان خود بزند، البته با توجه به نبود امکانات لازم، قدم بزرگی را برداشته اند.

منبع : اولین پایگاه اطلاع رسانی تخصصی فناوری اطلاعات  تاریخ : 17   خرداد   1389  شاخه : اشخاص